Horchata de chufa - Món horchata nguyên bản

Món horchata này chính là nguồn gốc của các món horchata. Đây là món đồ uống lạnh rất phổ biến ở Tây Ban Nha. Hiện nay, để phân biệt với các món horchata khác, người ta gọi món này là "horchata de chufa". Người dân Tây Ban Nha cho rằng các món horchata khác không đúng là horchata, phải đúng món sữa làm từ củ chufa mới là horchata đúng nghĩa.

Chufa là một loại cỏ sinh trưởng nhiều ở Nam Âu, châu Phi, Trung Đông, tiểu lục địa Ấn Độ, đã được du nhập vào các nước Đông Dương, Trung Quốc, Indonesia... Cây phát triển và cho củ nhỏ trông giống như củ lạc. Củ chufa còn có tên hạt hổ, hạnh nhân đất... Tuy nhiên, mới chỉ có Tây Ban Nha sử dụng rộng rãi và trồng thương mại loại cây này, các nước khác vẫn coi nó là cỏ dại.

Thực ra chufa chả xa lạ gì với người Việt mình đâu, cái thứ cỏ mọc dại tùm lum khắp nơi mà chúng ta vẫn gọi là cỏ gấu, cỏ cú, cỏ gấu vườn, củ gấu... chính là chufa đó.

Nói thật là mình cũng mới chỉ được uống món horchata de chufa này tại Barcelona một lần, về Việt Nam chưa có điều kiện được thưởng thức lại vì củ gấu ở Việt Nam chẳng có ai trồng cho ra củ to to như ở "bển". Khi nào rảnh có thời gian thu thập, mình sẽ làm thử xem sao :)

NGUYÊN LIỆU

- 500g củ cỏ gấu

- 1 lít nước

- đường/mật ong tùy khẩu vị

- 1 thìa bột quế

- vỏ xanh của nửa quả chanh, mài nhuyễn

THỰC HIỆN

Củ cỏ gấu rửa sạch, thêm nước và vỏ chanh ngâm qua đêm cho mềm. Dùng máy xay xay nhuyễn. Lọc lấy nước bỏ bã.

Thêm đường/mật ong và quế cho vừa miệng.

Cho vào chai đậy kín, cất trong tủ lạnh 1 đêm rồi sử dụng.

Có thể thêm đá khi dùng.

Vài công thức làm sữa gạo (horchata) với thành phần sữa động vật

Bên cạnh cách làm horchata không sữa động vật, mình còn có một số công thức horchata có bổ sung sữa động vật để đổi vị cho món sữa. Mình không phải là người ăn chay, cũng không phản đối sữa bò một cách kịch liệt nên đừng ai chê mình vì cho sữa động vật vào đây nhé, hì.

Nếu quan tâm tới món horchata không có thành phần sữa động vật, bạn có thể tham khảo 10 công thức horchata khác.

CÁCH 1: Horchata với sữa bò

- 200g gạo hạt dài

- 1 lít sữa bò

- 100g đường thô

- 5ml vanilla

- nửa thìa cà phê bột quế

Trút nước nóng vào gạo, ngâm hỗn hợp qua đêm.

Gạn nước ngâm ra (không đổ đi nhé, bạn sẽ dùng phần nước này), thêm gạo cùng 100ml nước lọc vào cối và xay cho đến khi hỗn hợp mềm mịn. Cho sữa bò vào xay đều, lọc lấy sữa, bỏ bã.

Thêm đường, vanilla, quế, uống lạnh.

CÁCH 2: Horchata với hạnh nhân và sữa bò

- 400g gạo trắng

- 100g hạt hạnh nhân đã tách vỏ lụa

- 20g bột quế

- 2 lít sữa nóng

- 150g đường thô (có thể thay bằng mật ong) hoặc gia giảm tùy khẩu vị

- 1 thìa tinh dầu vanilla

Gạo vo sạch, trộn với hạt hạnh nhân, quế, sữa nóng và ngâm ít nhất 6 tiếng (tốt nhất là ngâm qua đêm).

Sau khi ngâm, chắt nước ra để riêng.

Xay mịn hỗn hợp gạo và hạnh nhân cùng 1 ít nước ngâm. Nếu lượng gạo nhiều có thể chia làm 2 mẻ.

Lọc hỗn hợp đã xay qua 3 lớp vải xô, vắt cho kiệt chất lỏng.

Thêm đường và vanilla. Uống lạnh cùng với đá viên.

Nếu thích món đồ uống có hương vị sô-cô-la, có thể thêm 30g bột cacao vào hỗn hợp gạo và hạnh nhân trước khi xay.

CÁCH 3: Horchata dùng sữa đặc

Món horchata làm theo công thức này khá đặc, và người Mexico thường làm khi trong nhà có trẻ ốm và không ăn được. Khi cho trẻ em uống thì không thêm đá lạnh.

- 300g gạo tẻ hạt dài

- 1 lít nước

- bột quế, tinh dầu vanilla tự nhiên theo ý thích

- 1 hộp sữa đặc có đường

Cho nước và gạo vào hộp, đậy lại và ngâm trong tủ lạnh qua đêm (ít nhất 8 tiếng).

Gạn nước, giữ lại phần nước ngâm.

Xay gạo cùng với một ít nước ngâm cho thật mịn. Thêm số nước ngâm còn lại, lọc bỏ bã. Thêm quế, sữa đặc có đường, vanilla cho vừa khẩu vị. Có thể không sử dụng hết hộp sữa đặc nếu bạn thấy quá ngọt. Thêm nước nếu thấy món horchata quá đặc.

Giữ lạnh và uống lạnh cùng với đá.

CÁCH 4: Horchata với sữa dê

Sữa dê có vị gây hơn sữa bò, nhưng cấu tạo sữa lại giống với sữa mẹ hơn sữa bò. Nếu các bạn muốn "né" các thành phần không lành mạnh trong sữa bò thì có thể tìm đến sữa dê.

- 400g gạo trắng hạt dài

- 2 lít nước

- 2 thanh quế

- 500ml sữa dê

- mật ong hoặc đường tùy khẩu vị

Ngâm gạo với 500ml nước trong 2 tiếng.

Bẻ vụn thanh quế và rang sơ trên bếp.

Cho gạo, quế và nước vào máy xay mịn. Lọc bỏ bã.

Pha thêm nước và sữa đã để lạnh. Thêm chất tạo ngọt tùy khẩu vị.

Dùng lạnh.

Rumchata - phiên bản có cồn của horchata

Lần trước mình đã giới thiệu món sữa gạo kiểu Mexico – horchata, một món nước giải khát ngon lành làm từ gạo. Hôm nay mình giới thiệu món rumchata – món hortacha phiên bản có cồn dành cho mùa tiệc tùng lễ hội.

NGUYÊN LIỆU

- 1 bát gạo tẻ hạt dài

- 8 bát nước lọc

- 1 thìa bột quế

- 1 hộp sữa đặc có đường

- 50ml rượu rum

- một ít bột nhục đậu khấu để trang trí

CÁCH THỰC HIỆN

- Gạo vo sơ cho sạch, trút gạo vào máy xay, thêm 1 thìa bột quế, thêm một ít nước, xay nhuyễn gạo.

- Thêm 8 bát nước vào hỗn hợp gạo, ngâm khoảng 4-6 tiếng (có thể để qua đêm).

- Lọc hỗn hợp nước gạo. Pha thêm một ít nước nếu thấy hỗn hợp quá đặc. Thêm sữa đặc có đường vào hỗn hợp, thêm 50ml rượu rum.

- Khi dùng cho thêm thật nhiều đá, rắc thêm một ít bột nhục đậu khấu lên để tạo hương vị và trang trí.

- Phần còn lại có thể để trong tủ khoảng 3-4 ngày.

Món rumchata thơm mùi rượu rum, quế và sánh như sữa. Hãy chú ý đừng để mình say nhé, món này có thể khiến bạn uống mãi không biết chán đấy!

Hơn 10 cách làm sữa gạo - horchata (không chứa sữa động vật)

Mình đã giới thiệu công thức món sữa gạo – horchata cơ bản được quảng bá là món đồ uống cực kỳ phổ biến tại Mexico và một số nước Nam Mỹ. Do làm xong mình và gia đình mê món này quá, nên mình đã mày mò thử nghiệm rất nhiều công thức mới. Hầu hết các công thức này đều thành công rực rỡ và nhận được vô số lời khen ngợi của mọi người, đến nỗi mình phổng hết cả mũi. Thực tế, mình cũng đọc được rất nhiều bài viết về việc horchata có thể được biến tấu và sử dụng nhiều nguyên liệu khác nhau, không có sự hạn chế nào đối với món đồ uống này cả. Có lẽ chính sự phong phú và dễ làm này đã khiến cho nó được phổ biến rộng rãi như vậy.

Mình xin giới thiệu thêm một số cách làm horchata mà mình đã thử nghiệm và thành công. Các bạn có thể tham khảo để biến tấu cho phù hợp với sở thích và độ sẵn có của các loại gia vị trong gia đình mình nhé.

CÁCH 1: Horchata cơ bản

Horchata cơ bản không thêm gia vị, thêm đường, quế, vanilla… để tạo thêm hương vị hoặc có thể dùng làm nền cho các món smoothie hoặc uống lúc mệt mỏi ghét gia vị.

- 200g gạo tẻ trắng

- 1 lít nước nóng

Vo gạo cho sạch, thêm 1 lít nước nóng và ngâm khoảng 1-2 tiếng.

Xay gạo và nước sơ qua, cho vào nồi đun sôi rồi vặn lửa nhỏ đun tiếp 20 phút.

Lọc hỗn hợp qua túi lọc hoặc 3 lớp khăn xô. Nếu thấy đặc quá có thể thêm 200ml nước. Dùng thìa ấn, hoặc túm đầu khăn để vắt cho kiệt.

CÁCH 2: Horchata "nguội"

Cách làm này không cần dùng nước nóng, hương vị khi ra sẽ thanh mát hơn công thức sử dụng nước nóng để ngâm. Tuy nhiên cách làm này tốn thời gian hơn vì phải ngâm lâu gạo mới ra đủ hương vị.

- 200g gạo tẻ trắng khô, vo sạch, để ráo

- 1 lít nước

- vỏ xanh của nửa quả chanh (gọt mỏng, không lấy phần cùi trắng)

- 1 thìa bột quế

- 20g đường thô/mật ong/chất tạo ngọt tùy ý (nhiều hơn hoặc ít hơn tùy khẩu vị)

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên (có thể bỏ qua)

Cho gạo vào nước, thêm vỏ chanh, bột quế, ngâm ở nhiệt độ phòng ít nhất 4 tiếng hoặc trong tủ lạnh qua đêm (bạn có thể ngâm luôn vào cối xay – bớt được 1 cái hộp cần phải rửa).

Xay hỗn hợp gạo và nước ở mức cao nhất cho đến khi thấy hạt gạo mịn, không còn cảm giác sạn.

Lọc để tách phần sữa và phần bã. Thêm đường và vanilla, khuấy đều cho tan hết.

Cất trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng 48 giờ.

CÁCH 3: Horchata từ cơm nguội

Với cách làm này bạn có thể tận dụng cơm nguội của nhà còn thừa. Tuy nhiên cơm nóng vẫn cho ra sản phẩm ngon nhất.

- 1 bát cơm (gạo trắng hoặc gạo lứt đều được)

- 1 lít nước

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên

- chất tạo ngọt tùy khẩu vị

Cho các nguyên liệu vào máy xay cho mịn. Để yên nguyên liệu trong cối xay khoảng 30 phút cho lắng, rồi nhẹ nhàng rót sang bình chứa khác sao cho phần cặn không bị chuyển sang.

CÁCH 4: Horchata gạo lứt

Cách làm này sử dụng gạo lứt để tăng dinh dưỡng. Gạo lứt có mùi bùi thơm hơn gạo trắng.

- 200g gạo lứt

- 1 lít nước

- 2 thìa cà phê bột quế

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên nếu thích

Nấu gạo trong nước sôi khoảng 20 phút. Để nguội cho ngấm khoảng 1 tiếng. Xay gạo với nước và lọc Horchata, bỏ bã.

Thêm mật ong nếu thích uống ngọt.

CÁCH 5: Horchata gạo và hạnh nhân

Món horchata gạo và hạnh nhân là món đồ uống rất phổ biến ở Mexico. Nếu có điều kiện thăm đất nước Nam Mỹ này, nhất định mình sẽ thử xem hương vị horchata gạo trắng hạt dài của các bạn ấy có gì khác biệt so với hương vị của horchata gạo bình thường của mình vẫn làm hay không.

- 200g gạo tẻ (có thể dùng gạo trắng thông thường, hoặc dùng gạo lứt – mùi vị gạo lứt hơi khác một chút)

- 50g hạt hạnh nhân đã bỏ vỏ lụa

- 1 lít nước

- 2 thìa cà phê bột quế

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên

- mật ong hoặc chất tạo ngọt tùy ý

Nấu gạo trong nước sôi khoảng 20 phút. Để nguội cho ngấm khoảng 1 tiếng. Xay gạo với nước và lọc Horchata, bỏ bã.

Thêm mật ong nếu thích uống ngọt. Có thể cất trong tủ lạnh dùng dần, trước khi dùng phải khuấy đều cho các thành phần hòa lẫn với nhau.

CÁCH 6: Horchata gạo và hạt điều

Ngoài việc sử dụng hạt hạnh nhân, bạn có thể dùng hạt điều để tạo hương vị khác biệt cho món Horchata. Hạt điều tham gia vào món Horchata này sẽ tạo khẩu cảm sánh, mịn, mùi thơm đặc trưng.

- 200g cơm nóng

- 750ml nước nóng

- 50g hạt điều

- 5ml tinh chất vanilla tự nhiên

- 20-30ml mật ong (tùy khẩu vị)

- một xíu muối

Xay đều gạo, hạt điều và nước, lọc bỏ bã.

Thêm mật ong, vanilla và muối.

Cất vào tủ lạnh dùng trong 48 giờ.

CÁCH 7: Horchata gạo lứt và lạc

Thêm lạc rang vào món Horchata này sẽ cho mùi thơm bùi rất đặc trưng.

- 200g gạo lứt

- 50g lạc rang

- 1 lít nước

- 1 thìa con bột quế

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên

- mật ong/đường thô/agave… hoặc chất tạo ngọt tùy khẩu vị

Gạo lứt nấu với nhiều nước, để nguội bớt.

Cho vào cối xay mịn. Lọc qua 3 lớp vải xô, chú ý vắt kiệt nước.

Khi nấu cơm có thể cho một xíu muối để món Horchata có hương vị đậm đà hơn.

CÁCH 8: Horchata gạo và vừng

Chỉ cần thêm một chút vừng rang, bạn đã có một cốc horchata thơm phức không thể kìm lòng được. Mình đã uống hết một nửa số horchata ngay sau khi làm xong.

- 200g gạo tẻ hạt dài (có thể dùng gạo lứt cũng được)

- 50g vừng rang thơm

- 2 thìa nhỏ bột quế

- 1 thìa tinh dầu vanilla tự nhiên (có thể bỏ qua)

- mật ong/chất tạo ngọt tùy ý

Gạo tẻ cho vào khoảng 400ml nước, thêm bột quế, xay vỡ hạt gạo và ngâm luôn trong cối xay ít nhất 6 tiếng (hoặc qua đêm).

Cho thêm vừng rang vào cối xay đã chứa sẵn gạo và nước, xay cho thật mịn. Hạt vừng nhỏ và khá cứng nên bạn có thể xay lâu hơn các loại hạt khác. Khi nào thấy hỗn hợp mịn là được.

Lọc bỏ cặn, thêm vanilla và chất tạo ngọt, khuấy đều. Dùng luôn hoặc cất vào tủ lạnh. Trước khi dùng nhớ khuấy lên cho đều.

CÁCH 9: Horchata màu hồng

Cách này có thêm thanh long đỏ, làm cho món horchata có màu hồng rất bắt mắt và một ít vị chua ngọt dịu của thanh long. Tuy nhiên, món sữa này phải dùng trong 24 giờ sau khi làm.

- 200g gạo tẻ

- 50g hạt hạnh nhân bóc vỏ lụa

- 1 thanh quế

- một miếng vỏ xanh của quả chanh

- nửa quả thanh long ruột đỏ

Xay sơ cho vỡ hạt gạo, ngâm vào 500ml nước nóng cùng với hạnh nhân, quế và vỏ chanh. Đậy kín, ngâm ít nhất 6 tiếng hoặc để qua đêm.

Cho hỗn hợp gạo, nước, vào máy xay đến khi mịn (không còn cảm giác gợn của hạt gạo). Thêm 500ml nước, nửa quả thanh long ruột đỏ cắt nhỏ và xay thêm khoảng 10 giây.

Lọc qua 3 lớp vải xô, vắt kiệt nước. Bỏ bã.

Thêm khoảng 500ml nước lạnh vào horchata, đường hoặc chất tạo ngọt tùy ý thích. Nếu vẫn thấy đặc thì bạn có thể thêm nước.

Giữ lạnh và uống cùng với đá. Khuấy đều trước khi sử dụng.

CÁCH 10: Horchata vị cacao

Cách này sẽ làm thành món horchata với mùi thơm của cacao và quế, có thể được uống lạnh hoặc đun hơi ấm lên đều ngon.

- 200g gạo tẻ

- 1 thanh quế

- 1 lít nước

- 30g bột cacao

- mật ong hoặc chất tạo ngọt tùy ý

Gạo tẻ xay vỡ, ngâm cùng quế và nước sạch khoảng 8 tiếng hoặc để qua đêm.

Xay mịn hỗn hợp gạo, quế, nước (thêm nước nếu thấy quá đặc), lọc bỏ phần cặn. Trút lại phần nước vào cối đã rửa sạch. Thêm bột cacao, mật ong hoặc chất tạo ngọt, xay tiếp khoảng 30 giây cho các thành phần tan hết.

Uống lạnh hay uống nóng đều ngon.

CÁCH 11: Sữa gạo và đậu xanh

Cách này có lẽ đã đi quá xa so với món horchata ban đầu, vì thế mình không dám gọi nó là horchata nữa, đành gọi là sữa gạo đậu xanh, hehe. Món này có mùi thơm mát của đậu xanh, vị hơi bùi bùi nữa. Ngoài đậu xanh, bạn có thể xem xét cho đậu đỏ hoặc đậu đen vào đều được.

- 150g gạo tẻ

- 100g đậu xanh đã tách vỏ

- 1 lít nước

- 1 thìa bột quế

- 1 thìa tinh chất vanilla tự nhiên

Gạo và đậu xanh nấu chung cho chín mềm. Để nguội, cho vào cối xay cùng với 300ml nước, bột quế, tinh dầu vanilla, xay nhuyễn. Thêm số nước còn lại vào, xay tiếp khoảng 10 giây cho trộn đều nước và hỗn hợp đã xay.

Lọc hết phần cặn. Nếu thích uống ngọt thì có thể thêm mật ong hoặc đường thô tùy khẩu vị.

Horchata - Sữa gạo kiểu Mexico

Mình là một người hay lang thang đọc công thức nấu ăn trên mạng, đọc thì nhiều nhưng làm thì ít, mà mỗi khi làm là y như rằng có sự thay đổi trong công thức (đây chính là lí do khiến mình chưa bao giờ thành công với các món bánh yêu cầu cân đo đong đếm tỉ mẩn). Một ngày đẹp trời nọ, lang thang trên Pinterest, mình gặp công thức món Horchata, một món đồ uống có màu trắng sữa làm từ gạo tẻ, hạt hạnh nhân và một số loại gia vị như quế, vanilla. Vốn là người hâm mộ hạt hạnh nhân (mình thường hay làm sữa hạnh nhân để uống và cho vào smoothie buổi sáng), mình quyết định thử luôn. Kết quả ngoài sự mong đợi: Mẻ đầu tiên chỉ hơn 1 lít đã bị cả nhà chê… ít quá. Món sữa thơm phức mùi quế, hạnh nhân và vanilla, hương vị mát lành khiến cho ai cũng mê và muốn uống thêm, dù ban đầu mọi người hơi e ngại gạo chưa được nấu chín. Kết quả là bây giờ mình quyết định sẽ đưa món horchata vào danh sách các món đồ uống được thường xuyên sử dụng để giải khát cho cả nhà.

Image: http://www.loveandoliveoil.com/

Món horchata có rất nhiều phiên bản, mình đã thử nghiệm thành công phiên bản truyền thống, và sẽ thử nghiệm thêm các phiên bản khác nữa. Nhưng trước hết mình chia sẻ kinh nghiệm về phiên bản “truyền thống” mà người đăng bài tuyên bố là của “bà ngoại của bà ngoại tôi đã làm”. Phiên bản đã được Việt hóa do mình không dùng đơn vị đo lường của Mỹ nhé (cứ cup với teaspoon làm mình rất bối rối ấy).

Nguyên liệu (để làm được khoảng 2 lít horchata):

- 1 bát cơm gạo tẻ hạt dài;

- 1 nắm hạt hạnh nhân (khoảng 15-20 hạt), có thể dùng loại còn nguyên hoặc loại đã tách vỏ lụa;

- 1 thanh quế dài bằng ngón tay;

- 1 thìa con tinh dầu vanilla (nên dùng loại tinh dầu tự nhiên vì tinh dầu tổng hợp nếu dùng nhiều dễ bị lẫn vị đắng);

- 500 ml nước sôi, 1,5 lít nước sôi để nguội;

- đường hoặc mật ong.

Cách làm:

1. Gạo và hạt hạnh nhân cho vào cối xay khô, xay cho đến khi thành dạng bột (bột mịn càng tốt, không thì hơi lợn cợn cũng được). Đổ hỗn hợp bột vào một chiếc tô to có nắp đậy.

Đun sôi tầm 500ml nước, đổ vào hỗn hợp bột, thả thêm thanh quế đã bẻ thành nhiều mảnh và vanilla vào, khuấy đều.

Đậy tô lại, cất vào tủ lạnh ít nhất 8 tiếng cho ngấm.

2. Lấy tô gạo ngâm ra, khuấy thêm một lượt, bỏ quế khỏi tô.

Trút cả tô vào máy xay sinh tố, thêm phần nước lạnh còn lại, bật nút xay để trộn đều hỗn hợp lên. Nếu máy xay nhỏ, bạn có thể chia làm 2 lần xay.

Dùng rây lọc, phía trên rây lọc lót một miếng vải xô, từ từ lọc hỗn hợp gạo ngâm sang một chiếc bình hoặc tô khác. Khi nước quá đặc không chảy được nữa thì túm đầu miếng vải xô và bóp cho nước chảy ra hết. Phần bã bỏ đi (hoặc làm gì thì mình chưa nghĩ ra, mình đã thả vào thùng compost rồi).

3. Thưởng thức:

Thêm đường hoặc mật ong cho vừa đủ độ ngọt mà bạn thích.  Uống ngay hoặc cất trong tủ lạnh. Lưu ý khi cất trong tủ lạnh, phần bột gạo sẽ lắng xuống dưới, đừng lo, đây là chuyện bình thường, bạn chỉ cần khuấy đều lên trước khi uống là được.

Món này có thể cất giữ trong tủ lạnh khoảng 3 ngày (có thể hơn, nhưng chắc là không tồn tại được lâu vì cả nhà ai cũng sẽ thích bạn ý).

P/S: Mình đã thử công thức này dưới nhiều dạng: có hạnh nhân, không hạnh nhân, thêm hạt vừng/hồ đào/óc chó/lạc rang, pha thêm sữa tươi/sữa đậu nành, thêm một vài giọt rượu rum/vodka, lần nào cũng được khen ngợi nức nở. Bạn có thể tùy ý biến tấu món đồ uống này theo trí tưởng tượng và sự linh hoạt của mình nhé. Mình sẽ post hướng dẫn món horchata phiên bản có cồn sau.

Chúc các bạn thành công và ngon miệng!!